این مقاله راهنمای مودیان در خصوص نحوه تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده با توجه به قانون مالیات بر ارزش افزوده و آییننامههای اجرایی مربوط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی خواهد بود. عمان مالیات بر ارزش افزوده را از آوریل 2021 اجرایی کرده است. مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر مصرف است که از ارزش افزوده به کالاها و خدمات در هر مرحله از تولید یا توزیع اخذ میشود. نرخ استاندارد مالیات بر ارزش افزوده در عمان 5 درصد است، اگرچه برخی از کالاها و خدمات ممکن است معاف یا مشمول نرخ کاهشی شوند.
ثبت نام برای پرداخت مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی است که از طریق خوداظهاری ارزیابی می شود. بنابراین، مشاغل ملزم به ارزیابی مستمر نیاز به ثبت نام برای پرداخت مالیات بر ارزش افزوده هستند. ثبت نام مالیات بر ارزش افزوده به دو دسته تقسیم میشود: ثبت نام اجباری و ثبت نام داوطلبانه. اگر مشمول مالیات از آستانه ثبت نام اجباری سالانه فراتر رود، موظف به ثبت نام است و اگر از آستانه ثبت نام داوطلبانه فراتر رود، میتواند داوطلبانه ثبت نام کند.
- شرایط ثبت نام اجباری: اگر کل ارزش مواد مصرفی (مواد اولیه) در ماه جاری و 11 ماه آینده و یا 11 ماه گذشته بیشتر از 38،500 ریال عمان باشد، فرد ملزم به ثبتنام برای پرداخت مالیات بر ارزش افزوده است. این ارزیابیها باید به صورت ماهانه و توسط افرادی که هنوز برای پرداخت مالیات ثبتنام نکردهاند انجام شود.
- شرایط ثبتنام داوطلبانه: برای ثبتنام داوطلبانه، فرد میتواند بر اساس ارزش مواد مصرفی یا هزینهها ثبتنام کند. به عنوان مثال، کسب و کاری که هنوز به طور کامل فعالیت اقتصادی خود را آغاز ننموده، اما قصد آن را دارد و هزینههایی معادل با هزینههای پرداختی یک مشمول مالیات بر ارزش افزوده بیشتر از حد ثبت نام داوطلبانه را پرداخت کرده است، میتواند ثبتنام کند. اگر کل ارزش مواد مصرفی یا هزینهها در ماه جاری و 11 ماه آینده و یا 11 ماه گذشته بیشتر از حد نصاب پرداخت مالیات بر ارزش افزوده داوطلبانه (19،250 ریال عمان) باشد، فرد میتواند برای ثبتنام به منظور پرداخت مالیات بر ارزش افزوده اقدام کند. این ارزیابیها باید به صورت ماهانه و توسط افرادی که هنوز برای پرداخت مالیات ثبتنام نکردهاند انجام شود.
اظهارنامه مالیاتی چیست؟
اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده فرمی است که باید به صورت دورهای، یا به عبارتی هر سه ماه، توسط فرد مشمول در پایان هر دوره مالیاتی تکمیل شود. اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده به عنوان خود ارزیابی مالیات قابل پرداخت به سازمان امور مالیاتی یا وجوه قابل دریافت از آن برای دوره مالیاتی مربوطه در نظر گرفته میشود. برای تعیین بدهی مالیاتی فرد مشمول، شخص باید پس از کسر مالیات پرداختی خود از هر مالیات دریافتی، به مالیات بر ارزش افزوده خالص نگاه کند. اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، خلاصهای است از ارزش کالاها، مالیات بر تولید، خریدها و هر مالیات پرداختی قابل کسری که شخص مشمول مالیات در طول دوره مالیاتی هزینه کرده است و در نهایت منعکس کننده بدهی مالیات بر ارزش افزوده شخص مشمول مالیات است. در صورت عدم تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده طبق مفاد قانون و مقررات، ممکن است جریمههایی در نظر گرفته شوند. اگر اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده منجر به بازپرداخت مالیات دریافتی از مودیان شود، سازمان امور مالیاتی ممکن است اظهارنامه آنها را بررسی کرده و برای تأیید بازپرداخت بازرسی انجام دهد. هر گونه بازپرداخت به طور مستقیم به مودیان پرداخت خواهد شد.
آمادهسازی اظهارنامه مالیاتی
هنگام تهیه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، نوع کالای هدف مالیات بر ارزش افزوده باید در نظر گرفته شود تا مشخص شود که مالیات باید در کجا پرداخت و در کجا دریافت شود. مواردی که تمایز آنها باید در نظر گرفته شود عبارتند از:
- عرضه کالا یا خدمات مشمول مالیات: شامل کالاهایی است که در عمان خریداری یا فروخته میشوند و یا از طریق واردات به کشور وارد میشوند و دارای نرخ مالیاتی استاندارد 5% و یا 0% هستند. مودی موظف است 5% مالیات بر ارزش افزوده بر روی کالاهای دارای نرخ استاندارد و 0% بر روی کالاهای بدون مالیات دریافت کند. برای خرید این لوازم نیز میتوان مالیات پرداختی را مطالبه کرد.
- کالا یا خدمات معاف از مالیات: شامل کالاهایی است که در عمان خریداری یا فروخته میشوند و یا از طریق واردات به کشور وارد میشوند و از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند. این موارد در قانون مالیات بر ارزش افزوده درج شده است و مشمولان مالیاتی نمیتوانند مالیات پرداختی مربوط به این کالاها را مطالبه کنند. همچنین نمیتوانند از این کالاها مالیات بر ارزش افزوده دریافت کنند.
- منابع خارج از محدوده: برخی از کالاها و لوازم نیز ممکن است خارج از محدوده مالیات بر ارزش افزوده باشند. این موارد کالاهایی که در خارج از عمان تولید شدهاند، کالاهایی که توسط شخص مشمول مالیات تولید نشدهاند، و کالاهایی که طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده و مقررات اجرایی در جریان فعالیت اقتصادی تولید نشدهاند را شامل میشود.
پر کردن اظهارنامه مالیاتی
افراد مشمول باید اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود را به صورت دورهای از طریق پورتال مالیات دهندگان سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. هر مؤدی برای ارسال اظهارنامه باید یک سری مراحل را طی کند:
- مرحله اول: وارد حساب خود شوید و به قسمت ثبت اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده بروید و گزینهی Add new return (افزودن اظهارنامه جدید) را انتخاب کنید.
- مرحله دوم: اظهارنامه مالیاتی را تکمیل کنید.
- مرحله سوم: اگر واجد شرایط دریافتی هستید که بیشتر از 100 ریال عمان است، میتوانید کادر I want to be refunded (میخواهم بازپرداخت را دریافت کنم) را علامت بزنید. در صورت داشتن مقدار خالص مالیات بر ارزش افزوده که قابل استرداد است، باید برگه اکسل Taxpayer Checklist (چک لیست مالیات دهندگان) را از سایت سازمان امور مالیاتی به نشانی www.taxoman.gov.om دانلود کنید. سپس باید کاربرگ را تکمیل و به فرم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده پیوست کنید. این مرحله برای اشخاص مشمول مالیات با مبالغ قابل پرداخت، اختیاری است.
- مرحله چهارم: پس از وارد کردن تمام اطلاعات و پیوست کردن ضمیمههای مورد نیاز، دکمه SUBMIT (ثبت) را انتخاب کنید تا سیستم یک پیام تایید نمایش دهد. پس از انتخاب گزینه YES (بله) در این پیام، اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده ارسال میشود.
در شرایط عادی، مالیات بر ارزش افزوده در واردات، به همراه عوارض گمرکی هنگام ورود کالا به عمان پرداخت میشود. در موارد خاص، فرد مشمول مالیات که در حال وارد کردن کالا است، میتواند پرداخت مالیات بر ارزش افزوده واردات را به تعویق بیندازد. مبلغ مالیات بر ارزش افزوده پس از آن باید در اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده برای دورهای که کالاها وارد عمان میشوند اعلام شود. برای استفاده از این مزیت، فرد مشمول باید به سازمان امور مالیاتی مراجعه کند و شرایط خاصی که میتواند شامل ارائه ضمانت مالی باشد را اجرا نماید.
اگر فرد مشمول مالیات از خطایی در رابطه با اظهارنامه ارسالی آگاه شود، باید اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده جدید و اصلاح شده را در مدت 30 روز از آگاهی نسبت به خطا ارسال نماید. اظهارنامه اصلاح شده به عنوان اظهارنامه اصلی در نظر گرفته خواهد شد.
بازه زمانی مالیات
هنگام تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، قوانین زمان عرضه باید در نظر گرفته شود. این کمک میکند تا مشخص شود کدام تراکنشها باید در دورههای مالیاتی مختلف محاسبه شوند. در طول هر دوره مالیاتی، شخص مشمول مالیات موظف است اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده مربوط به کالاهای آن دوره را تسلیم کند. مشمول باید مجموع مالیات دریافتی مربوط به دوره مالیاتی و مالیات پرداختی واجد شرایط برای مطالبه در دوره مالیاتی را محاسبه کند.
دوره مالیاتی برای مالیات بر ارزش افزوده 3 ماه یعنی یک چهارم سال است. تاریخهای دورههای مالیاتی به شرح زیر است:
- 1 ژانویه تا 31 مارس (11 دی تا 12 فروردین)
- 1 آوریل تا 30 ژوئن (13 فروردین تا 10 تیر)
- 1 جولای تا 30 سپتامبر (11 تیر تا 9 مهر)
- 1 اکتبر تا 31 دسامبر (10 مهر تا 10 دی)
ممکن است فرد مشمول دارای شرایط ثبت نام اجباری یا داوطلبانه باشد و برای ثبت اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده در یک دوره مالیاتی خاص ثبت نام کرده باشد. اولین دوره مالیاتی او از بازه زمانی تاریخ معتبر شدن ثبتنام تا پایان دورهی مالیاتی است که تاریخ ثبتنام وی در آن قرار گرفته است.
نگهداری سوابق
کلیه مشمولان مالیاتی ملزم به نگهداری سوابق صحیح مالیات بر ارزش افزوده خود برای اهداف حسابرسی هستند. این سوابق، هر سندی که برای تهیه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده مورد استفاده قرار میگیرد را شامل میشود. اطلاعات و مدارک باید شامل موارد زیر باشد:
- ثبت روزانه که در آن تراکنشهای مشمول مالیات بر اساس ترتیب زمانی ثبت میشوند و کلیه اسنادی که امکان کنترل صحت و اعتبار این فعالیتها را فراهم میکند نیز باید نگهداری شوند.
- صورت اصلی که بر بازگشایی حسابها و تراکنشها نظارت میکند، مشروط بر اینکه برای هر نوع کالا (مشمول مالیات یا معاف) حساب جداگانهای وجود داشته باشد.
- صورت موجودی، که در آن اقلام موجودی، بودجه و تعداد کل/نتیجه ثبت میشود.
- سوابق و اسناد مربوط به عرضه کالاها و خدمات وارداتی و صادراتی.
- سوابق و اسناد مربوط به عرضه کالا و خدمات در حوزه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس.
- سوابق و اسناد مربوط به کلیه تراکنشهای گمرکی.
- کلیه اسناد و مدارک اثبات کننده کالاهای معاف از مالیات بر اساس آییننامه اجرایی.
- کلیه صورتحسابهای مالیاتی و سایر اسناد صادر شده توسط شخص مشمول مالیات.
- کلیه صورتحسابهای مالیاتی و سایر اسناد دریافتی توسط شخص مشمول مالیات.
جرائم
سازمان امور مالیاتی میتواند بر اشخاصی که اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود را در بازههای زمانی مشخص شدهی قانونی ارائه نکنند، یا اظهارنامه آنها حاوی اطلاعات نادرست به همراه تخلفات دیگر باشد، مجازاتهایی را اعمال کند. این مجازاتها میتوانند شامل مواردی چون جزای نقدی و یا زندان باشند.


