قانون کار جاری عمان بر پایه فرمان تصویب قانون کار، یعنی فرمان سلطنتی شماره ۵۳/۲۰۲۳، تنظیم شده و حقوق و تعهدات کارفرمایان و کارکنان را درباره قرارداد، ساعات کار، مرخصی، دستمزد، ایمنی و خاتمه رابطه کاری مشخص می کند. این قانون جایگزین قانون پیشین مصوب فرمان سلطنتی شماره ۳۵/۲۰۰۳ شده است. برای تصمیم گیری درباره یک رابطه کاری، متن قرارداد و ماده قانونی مرتبط را کنار هم بررسی کنید.
مهم ترین مقررات کاربردی برای کارکنان و کارفرمایان به تفکیک در بخش های زیر آمده است؛ شرایط هر حق ممکن است به نوع مرخصی، ساعات کار یا وضعیت استخدام وابسته باشد.
| خلاصه مقررات اصلی قانون کار عمان قرارداد کار | |
| قرارداد کار و خاتمه استخدام: | تمدید قرارداد موقت به تنهایی برای نتیجه گیری درباره دائمی شدن رابطه کاری کافی نیست؛ نوع قرارداد، متن آن و مقرراتی که بر آن حاکم است باید بررسی شود. برای تعیین وضعیت قرارداد، صرف ادامه اشتغال بیش از پنج سال را مبنای تبدیل خودکار به قرارداد دائمی قرار ندهید؛ این نتیجه باید از ماده قانونی قابل اعمال و شرایط واقعی قرارداد به دست آید. |
| ساعات کار عادی: | » کاهش ساعت کاری روزانه از ۸.۵ ساعت به ۸ ساعت (۴۰ ساعت در هفته) |
| اخراج کارکنان: | اخراج باید با علت و تشریفات مقرر در قانون و قرارداد سازگار باشد. عملکرد ضعیف به تنهایی مجوزی برای نادیده گرفتن الزامات قانونی یا روندهای لازم نیست. » غرامت برای اخراج ناعادلانه به ۱۲ ماه حقوق محدود شده است. » قانون جدید تبعیض در اخراج را ممنوع می کند. |
| اخراج به دلایل اقتصادی: | تعدیل نیرو با استناد به دلایل اقتصادی تابع تشریفات و تأییدهای قانونی مربوط است. کارفرما نباید این نوع خاتمه را بدون بررسی الزامات وزارت کار و مستندات لازم اجرا کند. |
| عمانی سازی نیروی کار: | کارفرمایان باید الزامات قابل اعمال وزارت کار درباره اشتغال اتباع عمانی و برنامه های عمانی سازی را رعایت کنند؛ جزئیات به فعالیت اقتصادی و تصمیمات مربوط وابسته است. عمانی سازی به خودی خود مجوزی برای نادیده گرفتن حقوق قراردادی کارکنان غیرعمانی نیست. خاتمه استخدام باید با مقررات قابل اعمال و تشریفات قانونی سازگار باشد. |
قانون کار عمان در یک نگاه
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| مبنای قانونی | فرمان سلطنتی شماره ۵۳/۲۰۲۳ و مقررات اجرایی قابل اعمال |
| ساعات کار عادی | حداکثر ۸ ساعت کار واقعی روزانه و ۴۰ ساعت هفتگی |
| مرخصی استعلاجی | تا ۱۸۲ روز در سال با نرخ های پرداخت پلکانی مرخصی کارکنان |
| مرخصی زایمان | ۹۸ روز؛ حداکثر ۱۴ روز پیش از زایمان با توصیه مرجع پزشکی |
| اضافه کاری | حداقل ۲۵ درصد اضافه پرداخت روزانه و ۵۰ درصد اضافه پرداخت شبانه |
| حل اختلاف | درخواست سازش اداری پیش از طرح قضایی اختلافات مشمول قانون |
تغییرات قانون جدید نیروی کار برای مرخصی
قانون کار عمان انواع مختلفی از مرخصی را پیش بینی می کند. مدت، میزان پرداخت و شرایط استفاده از هر مرخصی متفاوت است؛ بنابراین استحقاق را باید بر اساس نوع مرخصی و مدارک لازم بررسی کرد.
مهم ترین مقررات مرخصی عبارت اند از:
| انواع مرخصی و شرایط استفاده | |
| مرخصی استعلاجی: | افزایش مرخصی استعلاجی با حقوق از ۱۰ هفته به ۱۸۲ روز تقویمی (با شرایط خاص): • از روز اول تا روز ۲۱: دریافت ۱۰۰ درصد دستمزد جامع • از روز ۲۲ تا روز ۳۵: دریافت ۷۵ درصد دستمزد جامع • از روز ۳۶ تا روز ۷۰: دریافت ۵۰ درصد دستمزد جامع • از روز ۷۱ تا روز ۱۸۲: دریافت ۳۵ درصد دستمزد جامع |
| مرخصی همراهی بیمار: | کارمند عمانی می تواند با ارائه مدرک لازم، برای همراهی همسر یا خویشاوند تا درجه دوم، سالانه ۱۵ روز مرخصی دریافت کند. |
| مرخصی بدون حقوق: | » کارمندان می توانند درخواست مرخصی بدون حقوق با رضایت کارفرما کنند. » در طول مرخصی، کارمند حق بیمه تامین اجتماعی را تقبل می کند. |
| مرخصی بدون حقوق برای مراقبت از کودک: | کارمند زن می تواند با درخواست خود برای مراقبت از کودک تا یک سال مرخصی بدون حقوق بگیرد؛ این حکم با مرخصی های دیگر یکسان نیست. مدت این مرخصی حداکثر یک سال است و شرایط قانونی آن باید رعایت شود. » پرداخت تمام کمک های قانونی به صندوق حمایت اجتماعی توسط کارمند |
| مرخصی پدری: | » ۷ روز تقویمی برای کارمندان مرد |
| مرخصی زایمان و مراقبت از کودک: | » افزایش مرخصی زایمان از ۵۸ روز به ۹۸ روز » اضافه شدن "مرخصی بدون حقوق مراقبت از کودک" تا ۱ سال |
قانون جدید کار عمان در جولای ۲۰۲۳ به اجرا درآمد، تغییراتی را در قوانین مربوط به قراردادهای کار، حقوق و دستمزد، ایمنی و بهداشت شغلی و موضوع حل اختلافات کار را نیز پوشش می دهد.
تغییرات در قراردادهای کاری
برخی از تغییرات مربوط به قراردادهای کار عبارتند از:
- حداقل سن استخدام: حداقل سن استخدام برای کارگران عمانی ۱۸ سال و برای کارگران غیر عمانی ۲۱ سال است.
- دوره آزمایشی: حداکثر دوره آزمایشی برای کارگران عمانی ۳ ماه و برای کارگران غیر عمانی ۶ ماه است.
- انواع قرارداد کارقرارداد باید نوع رابطه کاری و مدت آن را مشخص کند. طبقه بندی قرارداد به موقت، دائمی، فصلی یا پاره وقت باید با تعریف قانونی مربوط و متن قرارداد تطبیق داده شود.
- مدت قرارداد مدت دار: مدت قرارداد مدت دار و آثار تمدید آن را از متن قرارداد و ماده قانونی قابل اعمال تعیین کنید؛ فرض حداکثر دو سال یا تبدیل خودکار پس از پنج سال را به همه قراردادها تعمیم ندهید.
- فسخ قرارداد: مهلت اخطار و شرایط خاتمه به نوع قرارداد، علت پایان کار و مقررات قابل اعمال بستگی دارد. پیش از استعفا یا اخراج، متن قرارداد و تشریفات قانونی را بررسی و مکاتبات را نگهداری کنید.
- غرامت اخراج غیرقانونی: اگر دادگاه اخراج را خودسرانه یا خلاف قانون تشخیص دهد، می تواند بازگشت کارمند به کار یا غرامت معادل حداقل سه و حداکثر دوازده ماه دستمزد ناخالص نهایی را مقرر کند. مطالبات و مزایای قانونی دیگر جداگانه محاسبه می شوند.
تغییرات حقوق و دستمزد
دستمزد باید مطابق قرارداد و مقررات قانونی پرداخت شود. برای اضافه کاری، ساعت روزانه، شبانه و کار در روز استراحت هفتگی یا تعطیل رسمی را جداگانه محاسبه کنید. اضافه کاری
- حداقل دستمزد: مقررات حمایت از دستمزد و تصمیم وزارتی قابل اعمال، مبنای تعیین حداقل دستمزد و گروه های مشمول آن هستند. رقم واحدی را برای کارکنان عمانی و غیرعمانی فرض نکنید و مبلغی را بدون تطبیق با مقررات جاری در قرارداد یا محاسبات وارد نکنید.
- اضافه کاری: کارگران برای اضافه کاری ۱.۵ برابر حقوق پایه خود را دریافت می کنند که شامل کار در روزهای تعطیل و ساعات غیر عادی کاری نیز می شود.
- کار در تعطیلات رسمی: کارگران برای تعطیلات رسمی مثل تعطیلات مذهبی، ملی و اعیاد حقوق کامل دریافت می کنند.
مقررات جدید ایمنی و بهداشت شغلی
قانون کار عمان برای حفاظت از سلامت کارکنان، تعهدات ایمنی و بهداشتی بر عهده کارفرما می گذارد. اقدامات لازم باید با خطرهای شغلی و الزامات قانونی فعالیت متناسب باشد.
- محیط کار ایمن و سالم: کارفرما باید محیطی ایمن و سالم فراهم کند و خطرهای محل کار را کنترل کند. تهویه، روشنایی و مدیریت خطرهای فیزیکی و شیمیایی باید متناسب با نوع فعالیت ارزیابی شوند.
- تجهیزات حفاظت فردی: تجهیزات حفاظت فردی، از جمله کلاه، عینک، ماسک یا لباس محافظ، باید با خطرهای واقعی شغل تناسب داشته باشند. انتخاب تجهیزات مناسب جایگزین کنترل خطر در محل کار نیست.
- آموزش ایمنی: کارکنان باید درباره خطرهای مرتبط با وظایف خود و روش های پیشگیری از حادثه آموزش مناسب دریافت کنند.
- گزارش خطر و شکایت کارکنان: کارگران حق دارند در صورت مشاهده هرگونه خطر سلامتی یا ایمنی شغلی، شکایت کنند.
کارفرمای دارای دست کم ۵۰ کارمند باید نظام شکایات و اعتراضات کارکنان و آیین نامه داخلی کار را مطابق قانون تهیه کند. این الزام با تشکیل کمیته ایمنی یکسان نیست؛ هر الزام اختصاصی ایمنی باید بر اساس مقررات مربوط سنجیده شود.
حل اختلافات در قانون جدید
طبق تشریفات رسیدگی به اختلافات کار، اختلافات مربوط به حقوق و قرارداد باید از مسیر قانونی پیگیری شوند. درخواست سازش به واحد اداری صلاحیت دار وزارت کار باید پیش از طرح دعوا در دادگاه ارائه شود.
درخواست سازش اداری: ابتدا درخواست سازش را به واحد اداری صلاحیت دار وزارت کار ارائه کنید؛ طرح مستقیم دعوا در دادگاه بدون رعایت این مرحله برای اختلافات مشمول قانون پذیرفته نمی شود. مهلت رسیدگی برای سازش اداری حداکثر ۳۰ روز از تاریخ ثبت درخواست است. اگر سازش حاصل نشود، اختلاف طبق تشریفات قانونی به مرجع قضایی صلاحیت دار ارجاع می شود. واحد اداری صلاحیت دار وزارت کار درخواست را بررسی و فرایند سازش را پیگیری می کند.
کارگری که از تصمیم اخراج آگاه می شود باید شکایت خود را در مهلت ۳۰ روزه مقرر پیگیری کند. این مهلت با فرایند سازش اداری یکی نیست؛ قرارداد، اخطارها، مکاتبات و تاریخ اطلاع از تصمیم را نگه دارید.
منابع: فرمان سلطنتی ۵۳/۲۰۲۳ - وزارت کار عمان - pwc.com
سوالات متداول قانون کار عمان
برای دریافت راهنمایی تخصصی با کانسکت در تماس باشید
اگر برای بررسی شرایط، مدارک یا مسیر مناسب اقدام خود نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید با تیم کانسکت در ارتباط باشید.
